رضوان جهانبخش مدیر مدرسه علمیه «حضرت فاطمه محدثه (س)» در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در اصفهان؛ که به مناسبت آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ انجام شد؛ ضمن بیان سبقه این مدرسه، به بیان برخی از مباحث مهم طلبگی نیز اشاره کرد.
بیان سرگذشت کانون تعلیمات اسلامی بانوان اصفهان از سال ۱۳۵۳ تا جنگ هشت ساله و بعد از آن
رضوان جهانبخش، اظهار داشت: مدرسه علمیه «حضرت فاطمه محدثه (س)» در سال ۱۳۵۳ با کمک‌های مردمی و به همت «حاجیه خانم ابطحی» تأسیس شد و در ابتدا به عنوان کانون تعلیمات اسلامی برای بانوان اصفهان فعالیت می‌کرد. این مرکز به عنوان پایگاهی اصلی برای تعلیم و تعلم دروس دینی از جمله قرآن کریم، تفسیر، روایات و نهج‌البلاغه فعالیت داشت و بانوان در ایام هفته از سراسر شهر برای شرکت در کلاس‌های آموزشی و مراسم مذهبی نظیر دعای ندبه، احیای شب‌های قدر و جشن ولادت ائمه و عزاداریها در اینجا گرد هم می‌آمدند. در دوران جنگ تحمیلی هشت‌ساله، با همت حاجیه خانم ابطحی در جمع‌آوری کمک‌های مردمی و دوخت لباس برای رزمندگان اسلام، به کانونی برای پشتیبانی از جبهه‌های نبرد تبدیل شد.
مدیر مدرسه علمیه حضرت فاطمه محدثه (س)؛ خاطرنشان کرد: کانون از همان سالی که تاسیس همیشه فعال و پویا به فعالیت خود ادامه داد تا در سال ۱۳۷۶ با تاسیس حوزه های علمیه خواهران، تصمیم براین شد که کانون تحت پوشش و اشراف «حوزه علمیه خواهران» قرار گیرد و فعالیت های خود را منسجم تر و قانون مدارتر از قبل در راه تربیت طلاب قرار دهد از آن زمان تا کنون طلاب زیادی در این مرکز به کسب علوم دینی پرداخته و فارغ التحصیل شده اند.
سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۰۴۵ از اول مهرماه آغاز می‌شود
جهانبخش با بیان اینکه خدای بزرگ و متعال را شاکریم که بار دیگر توفیق خدمت و درک سال تحصیلی جدیدی را در مدارس علمیه خواهران به ما عنایت فرمود؛ اظهار کرد: سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۰۴۵ از اول مهرماه آغاز می‌شود؛ اگر چه معمولا سال تحصیلی حوزه های علمیه خواهران از اواسط شهریور شروع می‌شد اما امسال به خاطر جنگ تحمیلی رمضان و به تعویق افتادن آزمونهای خرداد و همچنین آزمونهای تابستان؛ با دو هفته تاخیر آغاز می‌شود؛ همه امید ما به مدد الهی و عنایات آقا صاحب الزمان(عج ) است و قطعا با همت و تلاش اساتید و طلاب، این وقفه کوتاه مانعی در مسیر پیشرفت آموزشی این مرکز ایجاد نخواهد کرد.
راز و رمز موفقیت طلبگی از شکرگزاری برای این برگزیده شدن تا شفاف‌سازی اهداف
مدیر مدرسه علمیه حضرت فاطمه محدثه (س)؛ به راز و رمز موفقیت طلبگی هم اشاره کرد و گفت: اگرچه راه‌های متعددی برای دستیابی به موفقیت در زندگی حرفه‌ای و شخصی وجود دارد، اما پیمودن مسیر تحصیل علوم دینی (طلبگی) ذاتاً راهی به سوی موفقیت الهی است.
وی اظهار داشت: ورود به این عرصه نشان‌دهنده انتخاب فرد از سوی خداوند است؛ از این رو، طلبه شدن خود نوعی دستاورد محسوب می‌شود. برای پاسداشت این انتخاب الهی، طلبه باید تلاشی مضاعف به کار گیرد؛ نه صرفاً برای رسیدن به موفقیت، بلکه به عنوان عملی برخاسته از شکرگزاری برای این برگزیده شدن و اگر این چنین شد حتما به همان غایتی که نظر هر طلبه ای است خواهد رسید؛ این بعنوان اولین نگاه بسیار عمیق و زیباست.
جهانبخش در ادامه تأکید کرد: اما اگر بخواهیم از دید دیگری به موفقیت در طلبگی نگاه کنیم؛ نخستین گام به سوی موفقیت در طلبگی، شفاف‌سازی اهداف است. طلبه باید با تأمل در خویشتن، هدف اصلی خود را مشخص کند: خواه خدمت به عنوان سرباز امام زمان (عج) باشد، خواه تبلیغ دین و یا روزآوری برای دین اسلام. با تعیین این هدف، طلبه توان و استقامت لازم برای تحمل دشواری‌ها و پایداری در مسیر تحصیل را به دست می‌آورد.
ترکیبِ اهداف روشن، شناخت استعداد و عزم راسخ، شالوده موفقیت است
وی افزود: و پس از یک دوره اولیه تحصیل، طلاب باید استعدادهای ذاتی خود را ارزیابی کنند تا دریابند که برای کدام نقش، مبلغ، مدرس یا پژوهشگر (محقق) مناسب‌تر هستند. این ترکیبِ اهداف روشن، شناخت استعداد و عزم راسخ، شالوده موفقیت را تشکیل میدهد.
ضرورت آموختن درس طلبگی با استناد به آیات و روایات
علاوه بر این، جهانبخش با استناد به روایات متعدد از ائمه معصومین (ع) که بر ضرورت آموختن درس طلبگی در دین مبین اسلام تأکید دارند، و دلالت و تاکید بر ضرورت علم آموزی و مقام طلب علم و مقام عالم، اظهار کرد: بر طبق روایتی از پیامبر اسلام (ص) طلب علم بر هر مسلمانی واجب است البته به اصطلاح فقها این واجب؛ واجب عینی نیست بلکه واجب کفایی است؛ یعنی اگر عده ای از مسلمانان علم بیاموزند و بعد به دیگران آموزش دهند کفایت می کند و در اینجا منظور از علم همان علم دین است. همچنین امام رضا علیه السلام طبق روایتی؛ می فرمایند: خدا رحمت آورد بر بنده ای که امر ما را احیا کند؛ ایشان در مورد دلیل این هم فرموده است: کسی که علوم ما را فرا گیرد و به مردم بیاموزد باعث شده تا زیبایی های کلام ما را بدانند و از ما پیروی کنند.
مدیر مدرسه علمیه حضرت فاطمه محدثه (س)؛ افزود: همچنین در قرآن کریم آیاتی وجود دارد که دلالت بر علم آموزی دارد مثل آیه سوره توبه و اشاره به این دارد که گروهی از مومنین در مدینه بمانند و معارف و احکام اسلام را بیاموزند و سپس به دیگران آموزش دهند؛ شک نیست که منطور از تفقه در دین و علم آموزی در دین؛ فراگیری همه معارف و احکام اسلام اعم از اصول و فروع دین هست زیرا در مفهوم تفقه همه این امور جمع است و این آیه دلیل روشنی براین است که همواره باید گروهی از مسلمانان بعنوان انجام یک واجب کفایی باید به تحصیل علم و دانش در زمینه مسائل اسلامی بپردازند و پس از فراقت از تحصیل برای تبلیغ احکام اسلام به نقاط مختلف به خصوص به قوم و جمعیت خودشان بازگردند و آنها را بر مسائل اسلامی آشنا کنند و این دلیلی است برضرورت تعلیم و تعلم در مسائل اسلامی.
وی ادامه داد: در نتیجه با توجه به این آیه و یکسری آیات دیگر قرآن و دسته ای از روایات ضرورت تحصیل در حوزه های علمیه مشخص می گردد و عده ای باید باشند (خودشان را وقف این امر نمایند) که در حوزه های علمیه مشغول تحصیل شوند و سپس به دیگران بیاموزند.
طلاب، خادمان دین و به نوعی سربازان امام زمان (عج) هستند
جهانبخش در ادامه تأکید کرد: طلاب، خادمان دین و به نوعی سربازان امام زمان (عج) هستند؛ و لذا باید همه رفتار و گفتار و اعمال آنها مورد پسند حضرت ولیعصر (عج) واقع گردد اول باید نیت خود را از تحصیل در حوزه جلب رضایت خداوند قرار دهند، نیتی پاک، بدون نیات نفسانی و اهداف مادی؛ باید اخلاص در عمل داشته باشند چرا که چنین است که خداوند به وقت و تحصیل آنها برکت میدهد.
مدیر مدرسه علمیه حضرت فاطمه محدثه (س)؛ تاکید کرد: در حوزه فقط درس خواندن و کسب نمرات عالی باعث موفقیت نمی شود بلکه در کنار درس خواندن عمل به آنچه آموخته ای در سایه تهذیب نفس و خودسازی می تواند فرد را به عالمی تبدیل کند که مورد تایید حضرت حجت (عج) است. علم بدون عمل و علم بدون خودسازی و تهذیب نفس فایده ای جز خسران برای فرد ندارد و علم نافعی نیست.
وی ادامه داد: تمام روسای مذاهب باطله عالم بودند ولی مهذب نبودند در این خصوص پیامبر (ص) فرموده است کسی که علمش زیاد شود اما هدایت او افزون نگردد دوری او از خدا بیشتر می شود. همچنین امام خمینی بارها به طلاب خود می فرمودند اگر یک قدم برای تحصیل برمی دارید باید دو قدم در راه تهذیب نفس بردارید شما روحانی هستید؛ مربی جامعه هستید؛ اگر مربی جامعه خدایی ناکرده خطایی بکند یا کار خطایی انجام دهد مردم آن را به پای اسلام می گذارند پس مواظب باشید اسلام از ناحیه شما ضربه نخورد.
جهانبخش ادامه داد: کار دیگری که برای طلاب انجام آن در کنار انجام واجبات و ترک محرمات زیبنده است انجام مستحبات و ترک مکروهات است البته این کار برای افراد مختلف متفاوت است هر کس باید با توجه به ظرفیت وجودی و توان روحی و جسمی خود این کار را انجام دهد.
مدیر مدرسه علمیه حضرت فاطمه محدثه (س)؛ خاطرنشان کرد: این مواردی که اشاره شد گوشه ای از بایدهایی است که طلاب در سالهای کسب علم و تحصیل باید انجام دهند در مقابل این بایدها انجام یکسری نواهی مانند عُجب و ریا و صومعه و دوری از نفسانیات و دوری از دنیا پرستی و مادی گرایی اهمیت ویژه دارد طلاب توجه داشته باشند از اتلاف وقت و تلف کردن عمر خود در کارهای بیهود پرهیز کنند آنها باید خوب درس بخوانند البته نه برای کسب نمره بلکه براینکه بدانند و بفهمند و بیشتر بیندیشند.
سطح و بسط بایدها و نبایدهای طلبگی و مهمترین منابع
وی در پایان اظهار کرد: در این مجال قسمتی از بایدها و نبایدهای طلبگی بیان شد اما سطح و بسط این موضوع در کتاب «بدان ایدک الله» تالیف قاید شهید و همچنین کتاب «مشق اول؛ بایدها و نبایدهای طلبگی» نوشته مهدی اسماعیلی بخوبی آورده شده است.
گفت وگو از معصومه صادقی
نظر شما